
Eğer 1974'te Kıbrıs'a Paraşütle Atlayan Er Olsaydın?
Video hakkında
Hiç düşündün mü, bir ordunun harekete geçmesi için gereken parolanın bir kızın tatil planı olabileceğini? "Ayşe tatile çıksın." Yıl 1974, temmuzun yirmisi. Yirmi yaşındasın, Kayseri'den kalkan bir nakliye uçağının kapısında bekleyen bir paraşütçü ersin. Birazdan bu harekatta adaya ilk ayak basanlardan biri olacaksın.
Bu videoda Kıbrıs 1974'ü, hiçbir şeye karar vermeyen genç bir askerin gözünden yaşıyorsun: 15 Temmuz 1974'te adada yapılan darbe ve "Makarios öldü" duyurusu, sekiz gün süren bir koltuk, Mağusa'ya giden bomboş bir filo, Türkiye ile Kıbrıs arasındaki bir saatlik fark, papatya tarlasına dönen bir gökyüzü, bir mücahitle kucaklaşma... Sonra 21 Temmuz: Kocatepe. Lastik botlarda geçen bir gece ve onları kurtaran İstanbullu bir kaptan. Ve Cenevre'den gece yarısı gelen bir teleks: "Ayşe tatile çıksın."
Önemli not
Bu video, 1974 Kıbrıs harekatını genç bir paraşütçü erin gözünden, sadeleştirilmiş bir animasyon anlatıyla ele alır. "Sen" karakteri tek bir gerçek kişi değildir; atlayış, iniş ve adadaki ilk saatlere dair ayrıntılar (papatya tarlası, buğday tarlası, 45 derece, mücahitle kucaklaşma, "Gidiş var, dönüş yok") harekata katılmış gazilerin basına verdiği anılardan alınmıştır. Harekatın adı ve değerlendirmesi adanın iki yanında farklıdır; video bir tarafı yüceltmez ya da küçümsemez, iki toplumun kayıplarını ve göçlerini de saygıyla anar. Tarih, saat ve sayılar yayımlanmış kaynaklardan alınmıştır. Saat farkı yüzünden öncü ekibin inememesi, pilotlarla yapılan söyleşilere dayanan bir kitaptan aktarılmıştır. Kocatepe'yi batıran ihbardaki konvoyun gerçekliği ve hatanın kimde olduğu kaynaklarda tartışmalıdır. Sampson'un seçilme biçimi, kurtaran kaptanın İstanbullu olması ve parolanın ilk kimden çıktığı anlatılara dayanır. Gerçek kişiler (Ecevit, Güneş, Makarios, Sampson ve diğerleri) videoda karikatür olarak çizilmemiştir; Ayşe Güneş Ayata hiç çizilmemiştir.