
Eğer 1980'de Darbe Gecesi Asker Olsaydın?
Video hakkında
Saat dört. Koğuş karanlık. Ranzaların arasında küçük bir radyo cızırdıyor ve tok, resmi bir ses ordunun yönetime el koyduğunu söylüyor. Yıl 1980, eylülün on ikisi. Yirmi yaşındasın, askerliğini yapıyorsun. Kimse sana fikrini sormayacak. Sen emir alacaksın.
Bu videoda 12 Eylül 1980 darbesini, hiçbir şey planlamayan sıradan bir erin gözünden yaşıyorsun: darbeye giden kuyruklu, karanlık yıllar, radyodan okunan bildiri, boş bir kavşakta geçen sabah, ilk rahatlama... ve o sessizliğin yıllarca ödenen bedeli.
Önemli not
Bu video, 12 Eylül 1980 askerî darbesini sıradan bir erin gözünden, sadeleştirilmiş bir animasyon anlatıyla ele alır. "Sen" karakteri tek bir gerçek kişi değildir; koğuş, kavşak ve terhis sahneleri canlandırmadır. Video hiçbir siyasi görüşü, partiyi ya da darbeyi onaylamaz; darbe öncesi şiddette ve sonrasında sağdan ve soldan hayatını kaybeden herkesi saygıyla anar. Bilanço rakamları (gözaltı, fiş, yargılama, idam cezaları, işkenceden ölümler, vatandaşlıktan çıkarma) basında ve TBMM darbe araştırmalarında derlenen kayıtlardan alınmıştır; kaynaklar arasında küçük farklar olan yerlerde (ör. infaz sayısı 48–50) bu belirtilmiştir. "Sadece aynı denize bakıyoruz" sözü anlatılanlara, kitapların yakılıp gömülmesi o yılları yaşayanların tanıklıklarına, saydam zarf bilgisi kaynakların çoğuna dayanır. Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya 2014'te müebbet hapis cezasına çarptırılmış, 2015'te ikisinin de ölümüyle dava düşmüştür.