TBMM, Mekke Anlaşması'nın onayına ilişkin teklifi 119 rete karşı 279 oyla kabul etti
Üç ülkeden birine dışarıdan gelecek silahlı saldırıyı hepsine yapılmış sayan anlaşmanın onay teklifi, AKP, MHP ve CHP'nin desteğiyle Genel Kurul'dan geçti.
Oylamanın sonucu
Meclis, Ağustos ayında Mekke'de imzalanan ortak savunma metnini onaylayan kanun teklifini perşembe günü yasalaştırdı. Euronews Türkçe'nin verdiği rakamlara göre oy kullanan 398 vekilden 279'u teklifi destekledi, 119'u reddetti.
BBC Türkçe, kabul oylarının AKP, MHP ve CHP sıralarından geldiğini; Yeni Parti, İyi Parti, Yeniden Refah, DEM Parti ve Saadet'in ise hayır dediğini yazdı. Teklifin ilk maddesi bir gün önce oylanmıştı. Komisyon salonda olmadığı için oturuma ara verilmiş, geri kalan oylamalar 5 Kasım'a kalmıştı.
Metne 7 Ağustos'ta Türkiye adına Erdoğan, Pakistan adına Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan adına Muhammed bin Selman imza atmıştı.
Metinde neler var
Anlaşma 16 maddeden oluşuyor. İkinci maddeye göre ülkelerden birine dışarıdan silahlı saldırı olursa bu saldırı üçüne birden yöneltilmiş kabul edilecek, öteki ikisi gecikmeden yardıma gelecek. Euronews Türkçe, desteğin biçimini ve ölçüsünü tarafların birlikte kararlaştıracağını belirtti. DW Türkçe ise hükmün ülkeleri kendiliğinden savaşın içine sokmadığını yazdı: Saldırıya maruz kalan devlet önce talepte bulunacak, ortakları da nasıl bir destek vereceğine kendisi karar verecek.
Tatbikatlar, askeri eğitim, savunma sanayisinde birlikte üretim, istihbarat alışverişi ve silah, mühimmat, yakıt gibi malzeme desteği de metnin kapsamında. Yürütmeyi üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer aldığı bir komite üstlenecek. Sekretarya Suudi Arabistan'da bulunacak, ilk genel sekreter Pakistanlı olacak. Euronews Türkçe'ye göre taraflar ilk on yıl anlaşmadan ayrılamıyor.
Asker gönderme tartışması
Euronews Türkçe'ye göre görüşmelerin odağında, taahhüdün Türkiye'yi hangi durumda asker göndermeye zorlayacağı sorusu vardı. Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, ülkenin iradesi dışında bir çatışmaya sürüklenmeyeceğini, çatışma için yurt dışına asker çıkarmanın Meclis tezkeresine bağlı olduğunu savundu. Savunma Bakanı Yaşar Güler, Husilere karşı amacın caydırıcılık olduğunu, onlarla çatışma planı yapılmadığını dile getirdi.
Kabul oyu veren CHP adına konuşan Faik Öztrak, metnin askerin ucu açık operasyonlara sokulmasına dayanak yapılamayacağını söyledi ve tezkere yetkisinin Meclis'te kalmasını talep etti. Parti lideri Kemal Kılıçdaroğlu da Milliyet'e verdiği ve Cumhuriyet'te yer alan söyleşide Yemen'e asker yollama planı olmadığını öne sürdü. Eleştirilere “Biz hükümete destek vermiyoruz. Biz Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne destek veriyoruz” diye karşılık verdi.
Muhalefetin itirazları
BBC Türkçe'nin derlediği eleştirilere göre ret veren partiler, Meclis henüz karar vermeden uygulamaya geçildiğini, ortada tanımlanmış bir tehdit bulunmadığını, üç başkentin terör listelerinin örtüşmediğini ve NATO ile çelişki doğabileceğini ileri sürdü. Yeni Parti lideri Özgür Özel, askerin Yemen'e yollanmasına partisinin “asla destek olmaz” dedi.
DW Türkçe'nin aktardığı konuşmalarda İyi Partili Selçuk Türkoğlu, onay beklenmeden toplantılar yapılıp sekretarya kurulmasının yasal dayanağını sordu. DEVA'dan İdris Şahin de NATO üyesi bir ülkenin böyle bir ittifaka neden gereksinim duyduğunu sorguladı.
Kaynaklar 4
- BBC Türkçe: Mekke Anlaşması TBMM'de kabul edildi: Muhalefet neden karşı çıktı?bbc.com (yeni sekmede açılır)
- Euronews Türkçe: Mekke Anlaşması TBMM'de 279 oyla kabul edildi: Mutabakat neleri kapsıyor?tr.euronews.com (yeni sekmede açılır)
- DW Türkçe: Mekke Anlaşması TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildidw.com (yeni sekmede açılır)
- Cumhuriyet: Kemal Kılıçdaroğlu'ndan 'Mekke Anlaşması' açıklaması: 'Hükümete değil, devlete destek veriyoruz'cumhuriyet.com.tr (yeni sekmede açılır)
Bu haberde bir hata görürseniz yankiiletisim763@gmail.com adresine yazın; düzeltmeyi haberin altında belirtiriz.